Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ιστορία δύο πόλεων - Τσαρλς Ντίκενς

"Ιστορία δύο πόλεων" 

Τσαρλς Ντίκενς 

 


Την «Ιστορία δύο πόλεων» τη «λιβάνιζα» καιρό τώρα. Ξεκίνησα να διαβάζω το πρωτότυπο κείμενο – ναι το αγγλικό – αλλά δεν τα κατάφερα. Αποφάσισα να αγοράσω την ελληνική μετάφραση. Δίλημμα πάλι, ποια έκδοση να προτιμήσω. Τελικά κατέληξα στην πιο πρόσφατη, αυτή του Ψυχογιού, και δεν το μετάνιωσα. Όμορφη έκδοση, αρκετά προσεγμένη, με μετάφραση που μου θύμισε πολύ το πρωτότυπο κείμενο, χωρίς να λείπουν βέβαια τα λάθη.

Ξεκινάω λοιπόν και διαβάζω:

"Ήταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί, ήταν η εποχή της σοφίας, ήταν η εποχή της ανοησίας, ήταν τα χρόνια της πίστης, ήταν τα χρόνια της δυσπιστίας, ήταν η εποχή του Φωτός, ήταν η εποχή του Σκότους, ήταν η Άνοιξη της ελπίδας, ήταν ο χειμώνας της απελπισίας, είχαμε τα πάντα μπροστά μας, δεν είχαμε τίποτα μπροστά μας, πηγαίναμε όλοι γραμμή για τον Παράδεισο, πηγαίναμε γραμμή όλοι προς την αντίθετη κατεύθυνση - κοντολογίς, η περίοδος εκείνη έμοιαζε τόσο πολύ με την τωρινή, που κάποιες από τις πιο θορυβώδεις αρχές της επέμεναν, για καλό ή για κακό, να γίνεται αντιληπτή με ακραίες αντιθέσεις μονάχα."

Σκέψεις που θα ταίριαζαν στο σήμερα, αλλά όχι. Ο Ντίκενς στήνει την ιστορία του ανάμεσα σε δύο πόλεις, στο Λονδίνο και το Παρίσι. Αναφέρεται στην εποχή της Γαλλικής Επανάστασης και μάλιστα επικεντρώνεται στην περίοδο της τρομοκρατίας, κατά την οποία θανατώθηκαν στη Γαλλία πάνω από 40.000 άνθρωποι ως ύποπτοι για αντεπαναστατική δράση. Αναφέρεται στην περίοδο αυτή με τρόπο αριστοτεχνικό, αφού σχεδόν αντιπαραβάλλει την άγρια χαρά που βιώνουν όσοι είχαν αδικηθεί και καταπιεστεί στο παρελθόν και πλέον έχουν την εξουσία στα χέρια τους και την αγωνία που βιώνουν όσοι στέλνονται στη γκιλοτίνα, κάποιες φορές άδικα.

Ο παντογνώστης αφηγητής παίρνει συχνά το λόγο για να περιγράψει τη ζοφερή κατάσταση που επικρατεί στο Παρίσι, αλλά και να μας προετοιμάσει για όσα πρόκειται να συμβούν. Δημιουργεί ατμόσφαιρα σκοτεινή, ζοφερή, γεμάτη φόβο, θάνατο, αδικία και αίμα.

Στην «Ιστορία δύο πόλεων» ο Ντίκενς πλάθει ήρωες που προσιδιάζουν σε αυτούς της αρχαίας τραγωδίας. Ο δόκτωρ Μανέτ, του οποίου την πορεία μαθαίνουμε προς το τέλος του βιβλίου, είναι ένας άνθρωπος αδικημένος, που ξαναβρίσκει την ευτυχία μετά από μία μακρά περίοδο δυστυχίας και σε μεγάλο μέρος του έργου φοβόμαστε ότι θα την απωλέσει ξανά, τόσο αυτός όσο και οι οικείοι του. Άλλωστε ο συγγραφέας φροντίζει τακτικά να αναζωπυρώνει τον φόβο μας αυτό.  «”Δεν είναι εντυπωσιακό, κύριε Ντάρνεϊ; ” ρώτησε η Λούσι. ”Μερικές φορές έχω καθίσει εδώ το βράδυ, ώσπου φαντάστηκα – όμως, ως και μια ανόητη φαντασίωση με κάνει να αναρριγώ απόψε, όταν τα πάντα είναι μαύρα και σοβαρά-” […] ”Θα σας φανεί ασήμαντο. Τέτοιες ιδέες είναι εντυπωσιακές μόνο καθώς πλάθονται νομίζω∙ και δεν μπορούν να μεταδοθούν. Έχω καθίσει μερικές φορές μόνη εδώ κάποια βράδια ακούγοντας, ώσπου οι αντίλαλοι μου φάνηκε πως ήταν από βήματα που σύντομα θα μπουν στη ζωή μας”.» αναφέρει η Λούσι, κόρη του δόκτωρ Μανέτ, σαν ένα προμήνυμα μέσα στην ευτυχή περίοδο της ζωής της. Και πράγματι το γύρισμα της τύχης θα έρθει και πάλι και η δυστυχία θα διαδεχθεί την ευτυχία. Όμως ο Ντίκενς είχε φροντίσει για έναν «από μηχανής» θεό που θα δημιουργήσει το ευτυχές τέλος.

Ο συγγραφέας δημιουργεί περίτεχνα την πλοκή του έργου του και καταφέρνει να δείξει με τα πιο γλαφυρά χρώματα πώς η αδικία και η καταπίεση μετατρέπονται σε οργή και άγρια χαρά για εκδίκηση. Πώς ένας καταπιεσμένος λαός, που αργοπεθαίνει καθημερινά από τη φτώχεια και την ανέχεια, φτάνει να πλέξει το πλεκτό της εκδίκησής του. Πώς ένας άνθρωπος μετατρέπεται σε άγριο θηρίο χάνοντας κάθε είδος ανθρωπιάς και φτάνει να ζητωκραυγάζει για τον θάνατο άλλων ανθρώπων. Πώς το θύμα παίρνει τη θέση του θύτη και το αντίστροφο.

Παρόλο που θα φανταστεί κανείς πως πρόκειται για ένα βιβλίο απαισιόδοξο, διαβάζοντάς το θα αντιληφθεί πως μόνο τέτοιο δεν είναι. Ο Ντίκενς μέσα από το σκοτάδι και την απελπισία καταφέρνει να φέρει στην επιφάνεια την ελπίδα και το φως. Μας οδηγεί στη σκέψη πως σε κάθε εποχή θα υπάρχουν πάντοτε άνθρωποι έτοιμοι να δώσουν τα πάντα για όσους αγαπούν. Όπως αναφέρεται άλλωστε στο οπισθόφυλλο «Να σκέφτεστε πού και πού ότι υπάρχει ένας άνθρωπος που θα έδινε τη ζωή του για να κρατήσει πλάι σας μια ζωή που αγαπάτε!»


Ιστορία δύο πόλεων | Τσαρλς Ντίκενς | μεταφρ. Μ. Μακρόπουλος | εκδ. Ψυχογιός


Αν θέλετε να ενημερώνεστε για τις καινούργιες αναρτήσεις του blog μπορείτε να ακολουθήσετε/κάνετε like στη σελίδα Λογοτεχνία παντού στο facebook!

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Βροχή - Ουίλλιαμ Σόμερσετ Μωμ

Η νουβέλα του Μωμ, «Βροχή», είναι υπόθεση ενός απογεύματος. Εκατό μικρές, αλλά απολαυστικές σελίδες, που θα σας κάνουν παρέα μαζί με τον καφέ σας, διότι τόσο θα χρειαστείτε για να το διαβάσετε. Θα ανασηκώσετε το φρύδι τακτικά και θα γελάσετε επίσης. Μοναδική προϋπόθεση, η απουσία θρησκευτικού φανατισμού. Η ιστορία έχει ως εξής, δύο ζευγάρια – ένας γιατρός, ένας ιεραπόστολος και οι σύζυγοί τους – ταξιδεύουν με πλοίο και προορισμό την Άπια, στα νησιά Σαμόα στον Νότιο Ειρηνικό. Αναγκάζονται να διακόψουν τα ταξίδι τους, καθώς υπάρχει υποψία επιδημίας ιλαράς, οπότε και παραμένουν στο Πάγκο-Πάγκο. Στο ίδιο πλοίο ταξίδευε μαζί τους και η Σέηντι, μία πόρνη, που αγαπά το γραμμόφωνο και τη συναναστροφή με ναύτες, και βρίσκει δωμάτιο στο ίδιο κατάλυμα με εκείνους. Ο ιεραπόστολος και η Σέηντι έρχονται σε ευθεία ρήξη, ενώ ο γιατρός παίζει το ρόλο του μεσολαβητή. Η κατάσταση γρήγορα εκρήγνυται και το τέλος επιβεβαιώνει τις υποψίες του αναγνώστη με τρόπο όμως ανατρεπτικό. Ο Μωμ αναπτύσσει τη νουβ...

Εκεί που ζούμε - Χρίστος Κυθρεώτης

Είναι δύσκολο να ξεφύγεις από το παρελθόν σου. Αυτό σκεφτόμουν διαβάζοντας το βιβλίο του Χρίστου Κυθρεώτη. Και το διάβασα μέσα σε 3 μέρες, χωρίς να πιεστώ, χωρίς να σκεφτώ στιγμή ότι θα προσπεράσω κάποιο κομμάτι του επειδή βαρέθηκα ή επειδή ένιωσα ότι περιττεύει. Ακολούθησα τον ήρωα αρχικά σαν ένας αόρατος παρατηρητής μέσα στη σκέψη του, αργότερα σα να ήμουν ο ίδιος ο ήρωας. Τον ακολούθησα στους δρόμους της Αθήνας. Έκανα εικόνα τις διαδρομές του. Ταυτίστηκα με τη σκέψη του και το συναίσθημά του. Ίσως επειδή μένουμε σε κοντινές γειτονιές, ίσως επειδή είμαστε στην ίδια ηλικία περίπου. Έφτασα να θεωρώ πως είναι υπαρκτό πρόσωπο και πως κάπου στη συμβολή Αλεξάνδρας με Ιπποκράτους μπορεί και να τον πετύχω. Ο αφηγητής και ήρωας του έργου σου δίνει πρόσβαση ακόμη και στις πιο μύχιες σκέψεις του. Εστιάζει εσωτερικά και σου περιγράφει τη μέρα του, λεπτό προς λεπτό. Μέσα από αυτή τη μία μέρα βέβαια και τις δεκάδες αναδρομές καταφέρνει να σου πει για όλη τη ζωή του ή τουλάχιστον για όλα εκείν...

Ο φάρος - Άλισον Μουρ

Ο Φάρος , η νουβέλα τ ης Άλισον Μουρ, διαβάζεται γρήγορα, χωρίς να σε κουράζει, χωρίς να σε κάνει να σκέφτεσαι που το πάει, χωρίς να θες να προσπεράσεις κομμάτια. Είναι τόσο όσο, και αυτό κατά τη γνώμη μου είναι τεράστιο προτέρημα για ένα λογοτεχνικό κείμενο.   Ο πρωταγωνιστής, ο κύριος Φουθ, έχει μόλις χωρίσει από τη σύζυγό του και αποφασίζει να κάνει ξανά το ταξίδι που είχε κάνει με τους γονείς του, πριν η μητέρα του τους εγκαταλείψει, αυτόν και τον πατέρα του. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα ήπιο, άχρωμο, που κανείς δε θυμάται και μάλλον δε θα λείψει και σε κανέναν. Ένα χαρακτήρα που γνωρίζουμε μέσα από την άποψη και τις αντιδράσεις των άλλων, μιας και ο ίδιος φαντάζει ανίσχυρος, σα μια ευθεία γραμμή. Έχοντας διανύσει ήδη την τέταρτη δεκαετία της ζωής του, παλεύει ακόμη με τις αναμνήσεις του φευγιού της μάνας του, με την χαμένη του αυτοεκτίμηση, με τις εμμονές και τις φοβίες του. Άλλωστε τελειώνει ποτέ η πάλη αυτή; Σε δεύτερο πλάνο η Έστερ, εξίσου μόνη, εξίσου κακοποιημένη, άπιστη...