Το βιβλίο του Ρομπέρτο Μπολάνιο «Οι άγριοι ντετέκτιβ» δεν το διάβασα πρόσφατα, για την ακρίβεια το διάβασα πριν ένα χρόνο. Ψάχνοντας το σημειωματάριό μου – από αυτά τα σημειωματάρια που γράφεις μέσα ακαδημαϊκές σημειώσεις και μετά συνταγές για κέικ – για σημειώσεις σχετικά με τη διπλωματική μου βρήκα λίγες σημειώσεις που κράτησα αφού το διάβασα. Και κράτησα σημειώσεις επειδή είναι ΒΙΒΛΙΑΡΑ, το λέω προκαταβολικά και θα το πω όσες φορές χρειαστεί. Είναι από τα λίγα βιβλία που, παρά τις 700+ σελίδες του, διάβασα με αμείωτο ενδιαφέρον και όταν το τελείωσα δεν πίστευα ότι κρατούσα στα χέρια μου ένα τόσο εντυπωσιακό έργο.
Έγραφα στο
σημειωματάριο:
 |
| Διαβάζοντας τη συλλεκτική έκδοση "Οι άγριοι ντετέκτιβ" |
μορφή ημερολογίου, το οποίο γράφει ο Χουάν Γκαρσία Μαδέρο. Πρωταγωνιστές του έργου ωστόσο αναδεικνύονται ο Ουλίσες Λίμα και ο Αρτούρο Μπελάνο (διαβάζοντάς το υποπτευόμουν ότι ο δεύτερος είναι προσωπείο του συγγραφέα και με μία γρήγορη αναζήτηση στο ίντερνετ βρήκα αντίστοιχες αναφορές). Στο δεύτερο μέρος μιλούν οι άνθρωποι που συναναστράφηκαν με κάποιον τρόπο τους δύο πρωταγωνιστές μέσα από συνεντεύξεις. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος παρατίθενται και πάλι τα γεγονότα μέσα από το ημερολόγιο του Μαδέρο. Σε αυτό το τελευταίο μέρος επιχειρείται μία «τακτοποίηση» όλων των πληροφοριών που δόθηκαν στο δεύτερο μέρος. Η δομή του έργου είναι αριστοτεχνική, η ροή του λόγου εντυπωσιακή. Ένα βιβλίο που μιλά για τη νιότη, την αφοσίωση σε ό,τι κανείς αγαπά αλλά και για το γεγονός πως οι άνθρωποι χρειάζονται λίγα για να επιβιώσουν.»
Ένα χρόνο μετά μπορώ να
πω με βεβαιότητα πως συνεχίζω να εντυπωσιάζομαι από τον τρόπο που έστησε την
ιστορία του ο Μπολάνιο. Δεν είναι τόσο η ιστορία που μας λέει, όσο ο τρόπος που
τη λέει. Έχει καταφέρει να αναδείξει ως πρωταγωνιστές του έργου του δύο πρόσωπα
που δε μιλούν ποτέ στον αναγνώστη. Αναφέρονται έμμεσα, μέσα από διηγήσεις τρίτων
και την υποκειμενική τους άποψη. Μήπως όμως μέσα από τις τόσες υποκειμενικές
μαρτυρίες η εντύπωση που αποκομίζουμε είναι πολύ κοντά σε αυτό που θα ήταν στην
πραγματικότητα οι ήρωες αυτοί; Ή μήπως έχουμε δημιουργήσει μία άκρως στρεβλή
εικόνα, κάτι κοντά σε αυτό που θα θέλαμε εμείς να είναι;
Σε όλο το έργο οι ήρωες
μετακινούνται, από πόλη σε πόλη, από κατάσταση σε κατάσταση, μία συνεχής φυγή,
πίσω από το πρόσχημα της αναζήτησης της Σεσάρεα Τιναχέρο. Θυμάμαι σε κάποια
φάση να σκέφτομαι ότι δεν υπάρχει περίπτωση να ψάχνουν την Τιναχέρο. Ποιος μπαίνει
σε τόσο κόπο να αναζητήσει μία άσημη ποιήτρια, ακόμη και αν ήταν η ιδρύτρια του
κινήματός τους.
Νομίζω δεν κατέληξα
ποτέ σε συμπέρασμα για το νόημα αυτού του έργου. Ίσως δεν έχει και νόημα να ψάχνουμε
παντού για το νόημα. Θυμάμαι μόνο ότι κράτησα το παρακάτω απόσπασμα από τη σελίδα
428, διότι κάπως ένιωσα πως συμπύκνωνε μεγάλο μέρος αυτού που αντιλαμβανόμουν
ως την ουσία του.
«Από όλα τα νησιά
που επισκέφθηκε, δύο ήταν τα πιο υπέροχα. Το νησί του παρελθόντος, είπε, όπου υπήρχαν
μόνο οι παρελθοντικοί χρόνοι και όπου οι κάτοικοί του έπλητταν και ήταν σε
λογικό βαθμό ευτυχείς, αλλά όπου το βάρος της ψευδαίσθησης ήταν τόσο μεγάλο που
το νησί βυθιζόταν κάθε μέρα και λίγο περισσότερο στο ποτάμι. Και το νησί του
μέλλοντος, όπου ο μοναδικός χρόνος που υπήρχε ήταν ο μέλλων και του οποίου οι
κάτοικοι ήταν ονειροπόλοι και επιθετικοί, τόσο επιθετικοί, είπε ο Ουλίσες, που
πιθανότατα θα κατέληγαν να φάνε ο ένας τον άλλο.»
Θα κλείσω λέγοντας πως
είναι από τα λίγα βιβλία που σκέφτομαι να ξαναδιαβάσω, τόσο γιατί πέρασα ωραία
μαζί του, όσο και γιατί θέλω να παρατηρήσω πιο προσεκτικά το «οικοδόμημα» που
με τόση μαεστρία έφτιαξε ο Μπολάνιο.
Οι άγριοι ντετέκτιβ (Συλλεκτική έκδοση) | Ρομπέρτο Μπολάνιο | εκδόσεις Καστανιώτη
Αν θέλετε να ενημερώνεστε για τις καινούργιες αναρτήσεις του blog μπορείτε να ακολουθήσετε/κάνετε like στη σελίδα Λογοτεχνία παντού στο facebook!